Việc trẻ hay dụi mắt xuất hiện khá thường xuyên ở các bé, nhìn trông rất đáng yêu nhưng thực tế lại có thể là dấu hiệu cho thấy mắt hoặc cơ thể bé đang khó chịu. Khi hiểu rõ vì sao trẻ hay dụi mắt, bố mẹ sẽ dễ dàng chăm sóc con đúng cách và xử lý kịp thời các vấn đề tiềm ẩn liên quan đến mắt. Cùng Mắt Việt tìm hiểu nguyên nhân cũng như cách xử lý hiệu quả tình trạng này để bảo vệ sức khoẻ đôi mắt của bé qua các lời khuyên bổ ích nhé.
Khi nào trẻ hay dụi mắt?
Tình trạng trẻ hay dụi mắt liên tục có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau. Sau đây là một số nguyên nhân thường gặp cùng các dấu hiệu đi kèm, mà cha mẹ nên chú ý để nhận biết sớm.
Bé buồn ngủ
Khi mệt hoặc buồn ngủ nhiều trẻ hay dụi mắt như một cách “ra tín hiệu” rằng đã đế giờ nghỉ ngơi. Lúc này mí mắt nặng, mắt khô hơn bé dụi để tạm giảm cảm giác khó chịu và tự trấn an bản thân.
Mắt bé khô nên thường dụi mắt
Ở trẻ lớn hơn khi xem tivi, chơi điện thoại, đọc sách lâu hoặc ở trong phòng điều hoà mắt có thể bị khô khiến trẻ hay dụi mắt liên tục. Dụi giúp kích thích tiết nước mắt tạm thời, nhưng nếu lặp lại nhiều sẽ làm mắt càng dễ kích ứng.
Bé dụi mắt vì dị vật rơi vào mắt
Khi có bụi, lông mi, tóc hoặc dị vật nhỏ rơi vào mắt, trẻ hay dụi mắt để cố “lấy ra” nhất là khi chưa biết nhờ người lớn hỗ trợ. Việc dụi mạnh trong tình huống này dễ làm dị vật cọ sát giác mạc, gây xước giác mạc, đỏ mắt, chảy nước mắt nhiều hơn.
Bé tò mò
Ở một số bé đặc biệt là giai đoạn khám phá cơ thể, trẻ hay dụi mắt đơn thuần vì tò mò cảm giác khi chạm vào mắt. Nếu cha mẹ không hướng dẫn lại, hành vi này có thể dần trở thành thói quen.
Bé dụi mắt khi ngạc nhiên, thích thú
Một số trẻ có xu hướng đưa tay lên mắt khi quá phấn kích, ngạc nhiên hoặc xem nội dung kích (màn hình sáng, đồ chơi phát sáng,…) dẫn đến trẻ hay dụi mắt trong các tình huống cảm xúc mạnh.
Trẻ hay dụi mắt có sao không?
Đa số trường hợp nếu trẻ hay dụi mắt nhẹ nhàng, không kéo dài và mắt vẫn trắng, không đỏ, không ghèn có thể chỉ là phản xạ sinh lý. Tuy nhiên nếu trẻ hay dụi mắt thường xuyên, dụi mạnh, kèm đỏ mắt, chảy nước mắt, nheo mắt khi nhìn xa hoặc than cộm, ngứa đây có thể là dấu hiệu:
- Dị ứng mắt (phấn hoa, bụi nhà, lông thú, mỹ phẩm,...)
- Khô mắt, kích ứng do điều hoà, màn hình.
- Viêm kết mạc ở trẻ em, viêm bờ mi hoặc nhiễm trùng mắt.
- Tật khúc xạ (cận thị, loạn thị, viễn thị), bé nheo mắt, dụi mắt để nhìn rõ hơn.
Nếu không can thiệp việc trẻ hay dụi mắt mạnh có thể làm trầy giác mạc, tăng nguy cơ nhiễm trùng, để lại thói quen xấu và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng thị lực lâu dài.
Làm thế nào để ngăn không cho bé dụi mắt?
Để hạn chế việc trẻ hay dụi mắt, cha mẹ nên kết hợp cả xử lý nguyên nhân lẫn điều chỉnh hành vi:
- Nhận diện lý do: Quan sát xem trẻ hay dụi mắt vào lúc nào (buồn ngủ, xem màn hình, chơi ngoài trời, sau khi ở nơi nhiều bụi,…) từ đó can thiệp đúng chỗ.
- Giữ vệ sinh mắt và tay: Rửa tay cho bé thường xuyên, hướng dẫn không đưa tay bẩn lên mặt, khi mắt khó chịu nên nhờ người lớn hỗ trợ rửa bằng nước muối sinh lý.
- Điều chỉnh môi trường: Hạn chế khói bụi, lông thú, dùng máy lạnh vừa phải, tránh gió thốc trực tiếp vào mặt. Khoảng cách xem màn hình phù hợp, nghỉ ngắt quãng cho mắt.
- Thiết lập thói quen ngủ tốt: Với trẻ hay dụi mắt vì buồn ngủ, cha mẹ nên xây dựng giờ ngủ sinh học ổn định, giảm kích thích trước giờ ngủ (ánh sáng mạnh, màn hình, vận động mạnh).
- Đưa trẻ đi khám mắt: Nếu trẻ hay dụi mắt kéo dài, kèm đỏ, ghèn, nhạy sáng, nheo mắt khi nhìn xa hoặc nghi ngờ tật khúc xạ, cần cho bé khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị sớm.
Câu hỏi thường gặp khi trẻ hay dụi mắt
Khi trẻ hay dụi mắt, cha mẹ thường băn khoăn không biết có đáng lo không và lúc nào cần đưa bé đi khám. Mắt Việt đã tổng hợp một số câu hỏi thường gặp để cha mẹ dễ tham khảo.
Trẻ hay dụi mắt bứt tai khi ngủ là dấu hiệu gì?
Trường hợp trẻ hay dụi mắt bứt tai khi ngủ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như bé buồn ngủ, mệt mỏi, khó chịu do nóng, khô da, kích ứng da đầu hoặc các vấn đề về mắt, tai (viêm tai giữa, nhiễm trùng mắt). Nếu kèm sốt, quấy khóc, kéo tai, chảy dịch tai hoặc mắt đỏ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để loại trừ bệnh lý mắt và được hướng dẫn xử trí phù hợp.
Trẻ sơ sinh hay dụi mắt khi ngủ có sao không?
Đa phần trẻ sơ sinh hay dụi mắt khi ngủ là dấu hiệu bé mệt và buồn ngủ, đây là phản xạ khá điển hình của giai đoạn sơ sinh. Tuy nhiên nếu trẻ sơ sinh hay dụi mắt khi ngủ quá nhiều, kèm đỏ mắt, ghèn, sưng mi hoặc hay quấy khóc, ngủ chập chờn. Cha mẹ nên cho bé khám để kiểm tra xem có dị ứng, kích ứng hay nhiễm trùng mắt hay không.
Lời kết
Hy vọng bài viết từ chuyên mục tin tức của Mắt Việt đã mang đến cho cha mẹ các thông tin hữu ích về tình trạng trẻ hay dụi mắt. Dù không phải lúc nào cũng báo hiệu vấn đề nghiêm trọng, hành động này vẫn là “tín hiệu” cho thấy mắt hoặc cơ thể bé cần được nghỉ ngơi, làm dịu hoặc có thể đang gặp trục trặc về thị lực hay bệnh lý mắt. Cha mẹ nên chú ý hoàn cảnh xảy ra, các triệu chứng đi kèm, đồng thời đưa bé đi khám khi có dấu hiệu bất thường, để biết cách chăm sóc mắt và bảo vệ đôi mắt của con ngay từ những năm tháng đầu đời.
