Trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi là tình trạng khá phổ biến khiến nhiều cha mẹ lo lắng không biết có nguy hiểm hay không và nên xử lý thế nào cho đúng. Nếu chăm sóc sai cách, triệu chứng có thể kéo dài hoặc dẫn đến biến chứng. Cùng Mắt Việt khám phá nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc hiệu quả ngay trong bài viết dưới đây nhé.
1. Tại sao trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi?
Nhiều cha mẹ thắc mắc tại sao hai triệu chứng này thường xuất hiện cùng nhau. Lý do là mắt và mũi được nối thông qua ống lệ tỵ - con đường dẫn nước mắt tự nhiên từ góc mắt xuống khoang mũi. Chính vì vậy, khi một vùng viêm nhiễm, tình trạng dễ dàng lan sang vùng còn lại. Các nguyên nhân phổ bao gồm:
- Nhiễm virus (cảm lạnh, cúm, adenovirus) gây ghèn kèm nước mũi trong.
- Nhiễm vi khuẩn (viêm) ghèn vàng hoặc xanh đặc, mắt đỏ, nước mũi đặc.
- Dị ứng bụi, phấn hoa, lông thú, thời tiết gây ghèn trong và nước mũi đặc.
- Tắc tuyến lệ bẩm sinh, ống lệ tỵ chưa thông, nước mắt ứ đọng, tạo ghèn.
- Khói bụi, hóa chất, dị vật kích thích niêm mạc gây tiết ghèn và nước mũi.
Xác định đúng nguyên nhân giúp cha mẹ chọn cách xử lý phù hợp hơn, từ bí quyết chăm sóc sức khỏe đôi mắt mỗi ngày tại nhà đến thăm khám bác sĩ, thay vì tự ý dùng thuốc hoặc lạm dụng các loại thuốc có thể che giấu những căn bệnh tiềm ẩn khác gây hại cho sức khỏe trẻ nhỏ.
2. Nhận biết mức độ nhẹ hay đáng lo ngại
Phân biệt mức độ tình trạng giúp cha mẹ chủ động chăm sóc đúng cách, tránh lo lắng không cần thiết hoặc bỏ sót dấu hiệu nguy hiểm cần can thiệp y tế kịp thời.
2.1. Dấu hiệu bình thường có thể tự khỏi
Ở nhiều trẻ nhỏ, tình trạng đổ ghèn mắt kèm chảy nước mũi nhẹ thường xuất phát từ cảm lạnh thông thường hoặc tắc tuyến lệ sinh lý, không quá nguy hiểm. Ghèn mắt có màu trắng trong hoặc hơi vàng nhạt, không mùi, xuất hiện ít vào buổi sáng và giảm dần khi vệ sinh đúng cách trong sinh hoạt hằng ngày.
Trẻ vẫn ăn ngủ tốt, không sốt, mắt không đỏ nhiều và không quấy khóc kéo dài là những dấu hiệu cho thấy tình trạng này có thể tự cải thiện. Nước mũi trong, loãng, không gây nghẹt mũi đáng kể, và ghèn mắt giảm sau khi lau sạch bằng nước muối sinh lý mỗi ngày đều đặn và an toàn cho trẻ.
2.2. Dấu hiệu cảnh báo phải theo dõi sát
Trong một số trường hợp, trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi có thể là dấu hiệu nhiễm trùng nhẹ cần theo dõi sát. Ghèn mắt bắt đầu chuyển sang màu vàng đậm hơn, xuất hiện nhiều lần trong ngày, kèm theo nước mũi đặc dần khiến trẻ khó chịu, nhưng chưa có biểu hiện sốt cao rõ rệt.
Trẻ có thể hơi quấy khóc, ăn kém hơn bình thường, hoặc ngủ không sâu giấc do khó chịu ở mắt và mũi. Ngủ dậy mắt đổ ghèn nhiều, mí mắt dính lại, vùng mắt có thể hơi đỏ nhẹ trong khi nước mũi gây nghẹt nhẹ, cần vệ sinh mắt và mũi thường xuyên để tránh làm tình trạng tiến triển nặng hơn.
2.3. Dấu hiệu nguy hiểm cần khám ngay
Những dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi cần được nhận biết sớm để tránh biến chứng. Ghèn mắt màu vàng xanh đặc, có mùi, mắt đỏ nhiều, sưng mí hoặc chảy nước mắt liên tục, kèm theo sốt cao, mệt mỏi hoặc bỏ bú là tình trạng không nên chủ quan và cần được xử lý sớm.
Ngoài ra, nếu trẻ khó thở, thở khò khè, bú kém kéo dài hoặc có dấu hiệu viêm lan rộng sang tai, họng, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay. Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiễm khuẩn nặng hoặc biến chứng, cần được bác sĩ đánh giá và điều trị kịp thời để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ.
3. Cách chăm sóc đúng cho trẻ em tại nhà
Để giúp trẻ nhanh chóng cải thiện tình trạng đổ ghèn mắt và chảy nước mũi, cha mẹ cần áp dụng các biện pháp chăm sóc đúng cách tại nhà. Vệ sinh mắt và mũi đúng kỹ thuật giúp giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng cho trẻ nhỏ.
3.1. Vệ sinh mắt đúng cách
Khi trẻ bị đổ ghèn mắt cha mẹ cần vệ sinh nhẹ nhàng bằng gạc sạch thấm nước muối sinh lý lau từ khóe mắt ra ngoài tránh lây nhiễm chéo. Mỗi lần lau nên dùng gạc mới cho từng bên mắt và thực hiện đều đặn mỗi ngày giúp loại bỏ ghèn giảm nguy cơ viêm nhiễm và giữ mắt luôn sạch sẽ.
Vệ sinh mí mắt đúng cách là không nên dùng tay hoặc khăn bẩn để lau mắt cho trẻ vì dễ đưa vi khuẩn vào gây viêm nặng hơn. Ngoài ra cha mẹ không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Nếu thấy ghèn nhiều bất thường cần theo dõi sát và kết hợp vệ sinh đúng cách.
3.2. Vệ sinh mũi đúng cách
Vệ sinh mũi giúp giảm tình trạng chảy nước mũi và hỗ trợ trẻ thở dễ hơn. Cha mẹ nên nhỏ nước muối sinh lý vào từng bên mũi sau đó dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để loại bỏ dịch nhầy. Thực hiện nhẹ nhàng tránh làm tổn thương niêm mạc mũi và giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Không nên lạm dụng hút mũi quá nhiều lần trong ngày vì có thể gây kích ứng niêm mạc mũi của trẻ. Nên giữ môi trường sống sạch sẽ thoáng mát tránh khói bụi và tác nhân gây dị ứng. Kết hợp uống đủ nước hoặc bú đủ sữa giúp dịch mũi loãng hơn dễ làm sạch và hỗ trợ phục hồi nhanh chóng hơn.
4. Khi nào cần phải đưa trẻ đi khám bác sĩ?
Khi trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi kèm theo các dấu hiệu như sốt cao trên ba mươi tám độ, mắt đỏ nhiều, sưng mí, ghèn đặc màu vàng xanh hoặc có mùi hôi, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp tránh biến chứng nguy hiểm.
Ngoài ra nếu tình trạng kéo dài trên năm ngày không cải thiện hoặc trẻ quấy khóc nhiều, bỏ bú, ngủ kém, thở khò khè hay chảy nước mũi đặc gây nghẹt nặng thì cũng cần thăm khám mắt định kỳ chuyên khoa để xác định nguyên nhân chính xác và có hướng xử trí an toàn, hạn chế dùng thuốc sai cách tại nhà.
5. Câu hỏi thường gặp về trẻ bị đổ ghèn mắt
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến của cha mẹ khi trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi, giúp bạn hiểu rõ hơn và chăm sóc trẻ đúng cách.
5.1. Trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi có tự khỏi không?
Trong nhiều trường hợp nhẹ do cảm lạnh hoặc tắc tuyến lệ sinh lý, tình trạng đổ ghèn mắt và chảy nước mũi ở trẻ có thể tự khỏi sau vài ngày nếu được vệ sinh đúng cách. Tuy nhiên cha mẹ vẫn cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường để kịp thời xử lý nếu tình trạng kéo dài hoặc nặng hơn.
5.2. Khi nào mới cần dùng kháng sinh - nhỏ mắt hay uống?
Kháng sinh chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, thường áp dụng trong trường hợp nhiễm khuẩn rõ ràng với ghèn mắt đặc màu vàng xanh, mắt sưng đỏ nhiều hoặc có dấu hiệu viêm nặng. Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hay kháng sinh uống có thể gây hại và làm tình trạng kéo dài hơn.
5.3. Làm sao phân biệt đổ ghèn do virus, vi khuẩn, dị ứng?
Phân biệt nguyên nhân giúp chăm sóc đúng cách: ghèn do virus thường trong, kèm nước mũi loãng và sốt nhẹ, còn do vi khuẩn thường đặc, màu vàng xanh, mắt đỏ rõ, còn dị ứng thường ít ghèn, nước mũi trong, kèm ngứa và hắt hơi. Quan sát kỹ biểu hiện sẽ giúp cha mẹ nhận biết tương đối chính xác tại nhà.
5.4. Trẻ sơ sinh bị đổ ghèn mắt có khác với trẻ lớn không?
Ở trẻ sơ sinh, đổ ghèn mắt thường liên quan đến tắc tuyến lệ bẩm sinh nên xuất hiện sớm sau sinh và có thể kéo dài nếu không chăm sóc đúng. Trong khi đó trẻ lớn thường gặp do nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Vì vậy cách xử lý và theo dõi cũng khác nhau tùy theo độ tuổi và nguyên nhân gây bệnh cụ thể
Tình trạng trẻ bị đổ ghèn mắt và chảy nước mũi tuy thường gặp nhưng không nên chủ quan, bởi nhận biết đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục và tránh biến chứng. Hy vọng những tin tức hữu ích trong bài viết đã giúp cha mẹ hiểu rõ hơn và áp dụng đúng cách chăm sóc mắt để bảo vệ sức khỏe toàn diện cho trẻ nhỏ.
