VI EN

Tắc tuyến lệ: Nguyên nhân, triệu chứng & Cách điều trị

Tắc tuyến lệ: Nguyên nhân, triệu chứng & Cách điều trị

Tắc tuyến lệ là tình trạng khá phổ biến ở cả trẻ sơ sinh lẫn người lớn, gây chảy nước mắt sống, đổ ghèn và nhiều khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến viêm nhiễm hoặc ảnh hưởng sức khỏe mắt lâu dài. Cùng Mắt Việt khám phá nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tắc tuyến lệ hiệu quả qua bài viết dưới đây.

Mục lục

    1. Tắc tuyến lệ là gì?

    Tắc tuyến lệ là tình trạng đường dẫn nước mắt từ mắt xuống mũi bị hẹp hoặc tắc nghẽn, khiến nước mắt không thể thoát bình thường. Người bệnh thường bị chảy nước mắt sống, đổ ghèn hoặc khó chịu quanh vùng mắt. Tình trạng này có thể xuất hiện ở trẻ sơ sinh lẫn người lớn với nhiều mức độ khác nhau.

    Ở trẻ sơ sinh, tắc tuyến lệ thường liên quan đến màng lệ chưa mở hoàn toàn sau sinh. Trong khi đó, người lớn có thể mắc bệnh do viêm nhiễm, chấn thương hoặc lão hóa lệ đạo. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp hạn chế biến chứng, giảm khó chịu và bảo vệ sức khỏe mắt hiệu quả hơn.

    2. Nguyên nhân gây tắc tuyến lệ 

    Tắc tuyến lệ có thể xuất hiện ở cả trẻ sơ sinh lẫn người lớn do nhiều nguyên nhân khác nhau. Xác định đúng tác nhân gây bệnh giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ tái phát hoặc phát sinh biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe mắt.

    2.1. Nguyên nhân tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh 

    Phần lớn trường hợp tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh xuất hiện do màng mỏng tại đầu ống lệ chưa mở hoàn toàn sau khi bé chào đời. Nước mắt vì vậy không thoát xuống mũi bình thường, gây chảy nước mắt sống và đóng ghèn. Tình trạng này khá phổ biến trong những tháng đầu đời ở nhiều trẻ nhỏ.

    Trong một số trường hợp hiếm gặp, trẻ bị tắc tuyến lệ do dị tật bẩm sinh tại lệ đạo hoặc cấu trúc vùng mũi chưa phát triển hoàn chỉnh. Ngoài ra, viêm mắt cũng có thể làm tăng nguy cơ bít tắc đường dẫn lệ. Nếu không được chăm sóc đúng cách, trẻ dễ bị viêm túi lệ tái phát về sau.

    2.2. Nguyên nhân tắc tuyến lệ ở người lớn

    Nguyên nhân tắc tuyến lệ ở người lớn thường liên quan đến quá trình lão hóa khiến ống dẫn lệ bị hẹp dần theo thời gian. Bên cạnh đó, viêm xoang, viêm kết mạc hoặc chấn thương vùng mắt mũi cũng có thể gây cản trở lưu thông nước mắt. Tình trạng này thường xuất hiện nhiều hơn ở phụ nữ lớn tuổi hiện nay.

    Một số trường hợp khác bị tắc tuyến lệ do polyp mũi, khối u vùng mũi xoang hoặc biến chứng sau phẫu thuật mắt. Người thường xuyên tiếp xúc khói bụi, hóa chất hay mỹ phẩm kém chất lượng cũng có nguy cơ mắc bệnh. Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài còn làm tăng khả năng kích ứng và viêm lệ đạo.

    3. Triệu chứng tắc tuyến lệ thường gặp 

    trieu-chung-tac-tuyen-le-thuong-gap

    Triệu chứng tắc tuyến lệ có thể khác nhau tùy theo độ tuổi và mức độ tắc nghẽn của lệ đạo. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh đều gặp tình trạng chảy nước mắt sống kéo dài, khó chịu vùng mắt hoặc xuất hiện ghèn nhiều hơn bình thường trong sinh hoạt hằng ngày.

    3.1. Triệu chứng tắc tuyến lệ ở người lớn 

    Người lớn bị tắc tuyến lệ thường xuyên chảy nước mắt sống dù không khóc hay xúc động. Nước mắt ứ đọng khiến mắt nhòe, khó chịu và dễ kích ứng khi ra gió hoặc tiếp xúc khói bụi. Một số trường hợp còn xuất hiện ghèn mắt, sưng đỏ vùng khóe mắt và đau nhẹ quanh túi lệ kéo dài dai dẳng.

    Khi tình trạng tắc tuyến lệ kéo dài, người bệnh có thể bị viêm túi lệ gây sưng đau và tiết dịch mủ tại khóe mắt. Triệu chứng thường tái phát nhiều lần, ảnh hưởng sinh hoạt và thẩm mỹ. Nếu không điều trị sớm, nguy cơ nhiễm trùng mắt hoặc tổn thương lệ đạo sẽ tăng cao theo thời gian về sau.

    3.2. Triệu chứng tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh

    Trẻ sơ sinh bị tắc tuyến lệ thường có biểu hiện chảy nước mắt liên tục ngay cả khi không khóc. Vùng khóe mắt đổ ghèn nhiều khi ngủ dậy, đặc biệt ghèn vàng. Một số trẻ còn bị dính mi mắt hoặc đỏ nhẹ quanh mắt khiến phụ huynh nhầm lẫn với trẻ sơ sinh bị đau mắt đỏ thông thường.

    Nếu không được vệ sinh và chăm sóc đúng cách, trẻ có nguy cơ bị viêm túi lệ với biểu hiện sưng đỏ vùng khóe mắt, đau và tiết dịch mủ. Triệu chứng thường kéo dài nhiều tuần hoặc tái phát liên tục. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi mắt bé chảy ghèn nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng nghiêm trọng.

    4. Tắc tuyến lệ có nguy hiểm không? 

    Tắc tuyến lệ tuy không phải bệnh quá nguy hiểm nhưng có thể gây nhiều phiền toái và biến chứng nếu kéo dài. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp hạn chế nguy cơ viêm nhiễm, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe đôi mắt mỗi ngày cũng như cải thiện chất lượng sinh hoạt cho cả người lớn lẫn trẻ sơ sinh.

    4.1. Chảy nước mắt sống kéo dài gây bất tiện

    Tình trạng chảy nước mắt sống liên tục khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, mắt luôn ướt và dễ nhòe khi đọc sách hoặc làm việc. Nước mắt chảy nhiều còn ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao tiếp và thẩm mỹ hằng ngày. Với trẻ nhỏ, mắt thường xuyên ẩm ướt còn làm tăng nguy cơ kích ứng vùng da quanh mắt hơn.

    4.2. Nguy cơ viêm túi lệ và nhiễm trùng mắt

    Khi nước mắt bị ứ đọng lâu ngày trong lệ đạo, vi khuẩn dễ phát triển và gây viêm túi lệ hoặc nhiễm trùng mắt. Người bệnh thường bị sưng đỏ vùng khóe mắt, đau và tiết dịch mủ khó chịu. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng viêm có thể tái phát nhiều lần và ảnh hưởng sức khỏe mắt nghiêm trọng hơn.

    4.3. Biến chứng nguy hiểm nếu điều trị muộn

    Tắc tuyến lệ kéo dài nhưng không điều trị đúng cách có thể dẫn đến viêm mãn tính, áp xe túi lệ hoặc tổn thương lệ đạo nghiêm trọng. Một số trường hợp còn bị nhiễm trùng lan rộng sang các vùng lân cận quanh mắt. Điều này ảnh hưởng thị lực và khiến quá trình điều trị sau đó trở nên phức tạp hơn.

    4.4. Tắc tuyến lệ có khả năng lây lan không?

    Tắc tuyến lệ không phải bệnh truyền nhiễm nên không có khả năng lây lan từ người này sang người khác. Tuy nhiên, nếu đi kèm viêm nhiễm hoặc tiết nhiều ghèn mủ, vi khuẩn có thể phát tán qua tiếp xúc trực tiếp. Vì vậy, người bệnh vẫn nên giữ vệ sinh mí mắt đúng cách sạch sẽ tránh nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

    5. Chẩn đoán tắc tuyến lệ bằng cách nào?

    Chẩn đoán tắc tuyến lệ thường dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp các phương pháp kiểm tra chuyên sâu. Xác định đúng nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng và cải thiện hiệu quả phục hồi cho người bệnh trong thời gian sớm hơn.

    5.1. Thăm khám lâm sàng và kiểm tra lệ đạo

    Để chẩn đoán tắc tuyến lệ, bác sĩ thường kiểm tra triệu chứng lâm sàng và quan sát chảy nước mắt của người bệnh. Người bệnh có thể được hỏi về thời gian xuất hiện triệu chứng, khó chịu và tiền sử viêm nhiễm mắt trước đó. Thăm khám giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất.

    Bên cạnh thăm khám bên ngoài, bác sĩ có thể sử dụng thuốc nhuộm fluorescein để đánh giá khả năng thoát nước mắt qua lệ đạo. Nếu thuốc đọng lại quá lâu trên bề mặt mắt, người bệnh có nguy cơ bị tắc tuyến lệ. Phương pháp này đơn giản, ít đau và thường được áp dụng cho cả trẻ nhỏ lẫn người lớn.

    5.2. Bơm rửa và chẩn đoán hình ảnh lệ đạo

    Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ tiến hành bơm rửa lệ đạo nhằm kiểm tra mức độ tắc nghẽn của đường dẫn nước mắt. Dung dịch được đưa vào lệ đạo để đánh giá khả năng lưu thông xuống mũi. Nếu nước không thoát bình thường hoặc trào ngược ra ngoài, người bệnh có thể đã bị tắc lệ đạo rõ rệt.

    Với các trường hợp nghi ngờ viêm nhiễm hoặc bất thường cấu trúc lệ đạo, bác sĩ có thể chỉ định nội soi hoặc chụp lệ đạo chuyên sâu. Những kỹ thuật này giúp quan sát chính xác vị trí tắc nghẽn và đánh giá mức độ tổn thương. Nhờ đó, người bệnh sẽ được tư vấn hướng điều trị phù hợp hơn.

    6. Điều trị tắc tuyến lệ hiệu quả hiện nay

    dieu-tri-tac-tuyen-le-hieu-qua-hien-nay

    Tùy theo nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị tắc tuyến lệ phù hợp cho từng trường hợp. Với trẻ sơ sinh, nhiều trường hợp có thể cải thiện nhờ massage lệ đạo đúng cách. Trong khi đó, người lớn thường cần dùng thuốc, bơm rửa hoặc can thiệp để khôi phục lưu thông nước mắt.

    Nếu tình trạng tắc tuyến lệ kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh có thể được chỉ định đặt ống silicon hoặc phẫu thuật thông lệ đạo. Các phương pháp này giúp tạo đường dẫn mới cho nước mắt thoát xuống mũi dễ dàng hơn. Khám mắt định kỳ và điều trị sớm đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi.

    7. Chăm sóc và phòng ngừa tắc tuyến lệ

    Chăm sóc mắt đúng cách giúp hạn chế nguy cơ tắc tuyến lệ tái phát và giảm các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe mắt. Bên cạnh điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh cũng nên duy trì thói quen vệ sinh mắt khoa học để hỗ trợ quá trình phục hồi hiệu quả hơn mỗi ngày.

    • Vệ sinh mắt sạch sẽ bằng nước muối sinh lý theo hướng dẫn bác sĩ.
    • Nhận thức rõ tác hại không ngờ đằng sau thói quen dụi mắt của trẻ. 
    • Rửa tay trước khi chạm vào mắt hoặc vệ sinh vùng mắt cho trẻ em.
    • Massage tuyến lệ nhẹ nhàng đúng cách với trẻ sơ sinh bị tắc lệ đạo.
    • Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài khi chưa có chỉ định y khoa.
    • Đeo kính bảo vệ mắt ở trong môi trường nhiều bụi bẩn hay hóa chất.
    • Điều trị sớm các bệnh lý viêm mũi, viêm xoang hoặc viêm kết mạc.
    • Tái khám đúng lịch để theo dõi hiệu quả, phát hiện biến chứng sớm.

    Chủ động chăm sóc và phòng ngừa tắc tuyến lệ giúp cải thiện triệu chứng khó chịu và bảo vệ sức khỏe mắt lâu dài. Nếu tình trạng chảy nước mắt sống hoặc đổ ghèn kéo dài, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

    8. Mẹo dân gian chữa tắc tuyến lệ có nên áp dụng?

    Nhiều người truyền tai nhau các mẹo dân gian chữa tắc tuyến lệ như đắp lá, xông hơi hoặc dùng nước thảo dược vệ sinh mắt tại nhà. Tuy nhiên, phần lớn phương pháp này chưa được kiểm chứng khoa học về hiệu quả và độ an toàn. Áp dụng sai cách còn có thể làm mắt kích ứng hoặc tăng nguy cơ viêm nhiễm.

    Thay vì tự chữa bằng mẹo dân gian, người bệnh nên thăm khám bác sĩ để xác định đúng nguyên nhân gây tắc tuyến lệ. Với trẻ sơ sinh, massage lệ đạo cần thực hiện đúng kỹ thuật nhằm tránh tổn thương mắt. Điều trị đúng cách và theo dõi sớm sẽ giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả, hạn chế biến chứng về sau.

    Tắc tuyến lệ tuy không quá nguy hiểm nhưng có thể gây nhiều bất tiện và biến chứng nếu chủ quan trong quá trình điều trị. Nhận biết sớm triệu chứng, thăm khám đúng thời điểm và áp dụng cách chăm sóc mắt phù hợp sẽ giúp cải thiện tình trạng hiệu quả hơn. Đừng quên theo dõi thêm các bài viết tin tức hữu ích để cập nhật nhiều kiến thức chăm sóc và bảo vệ sức khỏe mắt mỗi ngày.

    Đặt lịch

    Đang xem: Tắc tuyến lệ: Nguyên nhân, triệu chứng & Cách điều trị

    mv_support
    Danh mục