Phẫu thuật Lasik là một phương pháp phẫu thuật khúc xạ hiện đại, sử dụng tia laser để điều chỉnh bề mặt giác mạc nhằm sửa các tật cận thị, viễn thị và loạn thị. Phẫu thuật diễn ra nhanh, ít xâm lấn và có thể giúp người bệnh cải thiện thị lực rõ rệt. Nhưng do có những chỉ định và chống chỉ định nhất định nên không phải ai cũng phù hợp để thực hiện.
Phẫu thuật Lasik là gì?
Phẫu thuật Lasik (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis) là kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ dùng tia laser excimer để tái tạo bề mặt giác mạc. Giúp điều chỉnh hiệu quả các tật cận thị, viễn thị và loạn thị, từ đó đưa tia sáng hội tụ đúng trên võng mạc và giảm hoặc không còn đeo kính hỗ trợ.
Trong quy trình này, bác sĩ tạo một vạt giác mạc rất mỏng bằng dao vi phẫu hoặc laser femtosecond, lật vạt sang một bên rồi dùng tia laser excimer bào đi chính xác từng lớp nhu mô giác mạc nhằm triệt tiêu độ khúc xạ, sau đó đặt giác mạc trở lại vị trí cũ, vạt sẽ tự bám mà không cần khâu.
Toàn bộ ca mổ thường chỉ mất khoảng 10-15 phút cho cả hai mắt, người bệnh thường chỉ cảm giác hơi cộm nhẹ và thị lực bắt đầu cải thiện khá nhanh trong những ngày đầu sau phẫu thuật.
Đối với trường hợp lão thị, Lasik có thể được áp dụng theo nguyên lý đơn thị (monovision) trong đó một mắt được điều chỉnh ưu tiên nhìn gần còn mắt kia ưu tiên nhìn xa. Não bộ sẽ dần thích nghi và kết hợp hai hình ảnh, giúp người bệnh nhìn rõ ở nhiều khoảng cách với mức độ phụ thuộc vào kính đọc sách giảm đáng kể.
Ưu và nhược điểm phẫu thuật Lasik
Các phương pháp phẫu thuật Lasik được ưa chuộng nhờ thời gian thực hiện nhanh, ít đau và khả năng cải thiện thị lực tốt. Tuy nhiên không phải ai cũng phù hợp nên cần hiểu rõ cá ưu điểm và hạn chế trước khi lựa chọn.
Ưu điểm
Phẫu thuật Lasik có nhiều ưu điểm nổi bật, được khẳng định qua số lượng lớn ca phẫu thuật khúc xạ thành công trên toàn thế giới.
- Hiệu quả nhanh chóng: Thị trường cải thiện rõ rệt chỉ trong 24-48 giờ đầu, nhiều người có thể nhìn tương đối rõ ngay trong ngày mổ.
- Ít đau, hồi phục nhanh: Nhờ nhỏ thuốc tê tại chỗ, quá trình phẫu thuật gần như không gây đau và người bệnh thường có thể trở lại sinh hoạt thường ngày sau 1-2 ngày mà không cần nghỉ dưỡng dài.
- Tỷ lệ thành công cao, an toàn: Các kỹ thuật Lasik hiện đại đạt tỷ lệ thành công cao và độ chính xác cao.
- Kết quả ổn định và tiện lợi: Thị lực sau khi mổ thường duy trì bền vững trong thời gian dài, người bệnh giảm hoặc không còn phụ thuộc vào kính, nhờ đó tiết kiệm chi phí sử dụng gọng kính, kính áp tròng về lâu dài.
Hạn chế
Mặc dù sở hữu nhiều ưu điểm, phẫu thuật Lasik vẫn có một số hạn chế và rủi ro cần được cân nhắc kỹ trược khi quyết định.
- Rủi ro liên quan đến vạt giác mạc: Một tỷ lệ rất nhỏ bệnh nhân có thể gặp biến chứng như lệch vạt, nếp gấp vạt hoặc viêm dưới vạt, chủ yếu xảy ra ở các kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ có tạo vạt giác mạc.
- Triệu chứng phụ tạm thời: Sau mổ người bệnh có thể trải qua giai đoạn khô mắt kéo dài vài tháng, kèm theo hiện tượng nhìn mờ, quầng sáng hoặc chói loá khi lái xe ban đêm, thường sẽ cải thiện dần theo thời gian và chăm sóc phù hợp.
- Giới hạn về độ khúc xạ và cấu trúc giác mạc: Lasik không phải lựa chọn tối ưu cho người có độ cận thị quá cao, viễn thị nhiều hoặc giác mạc quá mỏng. Vì nguy cơ làm giác mạc suy yếu và biến dạng tăng lên, khi đó bác sĩ sẽ cân nhắc các phương pháp khác phù hợp hơn.
Những hạn chế này không đồng nghĩa phẫu thuật khúc xạ bằng Lasik thiếu an toàn hay kém hiệu quả, mà là các thông tin cần thiết giúp người bệnh hiểu rõ để lựa chọn sáng suốt và chuẩn bị tâm lý đùng đắn trước khi can thiệp.
Mổ mắt Lasik có bị cận lại không?
Sau phẫu thuật Lasik vẫn có một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân tái bị cận hoặc còn dư nhẹ độ khúc xạ, nhưng đây không phải là biến chứng thường gặp nếu được sàng lọc đúng chỉ định và theo dõi đầy đủ. Tình trạng tái cận thường liên quan đến việc phẫu thuật khi độ cận chưa ổn định, sự thay đổi khúc xạ tự nhiên theo thời gian hoặc thói quen dùng mắt quá sức và chăm sóc hậu phẫu chưa đúng khuyến cáo.
Trong đa số trường hợp, mức tái cận nhẹ không ảnh hưởng nhiều tới sinh hoạt hằng ngày và có thể được bác sĩ cân nhắc điều chỉnh bổ sung sau khi đã đánh giá kỹ giác mạc và sức khoẻ mắt tổng thể. Vì vậy người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ và các hướng dẫn bảo vệ mắt sau mổ để duy trì kết quả phẫu thuật ổn định và lâu dài.
Chăm sóc mắt sau phẫu thuật Lasik
Để giảm nguy cơ tái cận sau phẫu thuật Lasik, việc chăm sóc và bảo vệ mắt đúng cách trong giai đoạn hậu phẫu đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Sau đây là một số lưu ý bạn nên thực hiện nghiêm túc theo hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ mắt hồi phục tốt và duy trì kết quả thị lực ổn định lâu dài.
- Nắm rõ thời gian hồi phục: Hiểu được mắt cần một khoảng thời gian nhất định để lành thương sẽ giúp bạn sắp xếp công việc, học tập và sinh hoạt phù hợp, tránh sử dụng mắt quá sức trong những ngày đầu.
- Tránh ánh sáng mạnh: Trong vài giờ đầu sau mổ, nên hạn chế tiếp xúc với ánh sáng chói, đặc biệt là nắng gắt và màn hình có độ sáng cao, nhằm giảm kích thích và mỏi mắt.
- Giảm căng thẳng cho mắt: Trong 24 giờ đầu cố gắng nghỉ ngơi nhiều, hạn chế xem tivi, dùng điện thoại hoặc máy tính để mắt được thư giãn, đồng thời tuân thủ đeo kính bảo vệ nếu được khuyến cáo.
- Tránh các hoạt động dễ gây tổn thương mắt: Tạm thời không đi bơi, không để nước bẩn bắn vào mắt và tránh các môn thể thao có nguy cơ va chạm trong thời gian bác sĩ chỉ định để phòng chấn thương và nhiễm trùng.
- Tuân thủ tái khám và dùng thuốc: Đi tái khám đúng lịch, nhỏ thuốc và uống thuốc đúng đơn góp phần giúp giác mạc lành tốt, phát hiện sớm nếu có bật thường để xử trí kịp thời.
- Đeo kính râm và hạn chế trang điểm mắt: Đeo kính râm khi ra ngoài trong những ngày đầu để bảo vệ mắt khỏi tia UV và bụi bẩn, tạm ngưng trang điểm vùng mắt trong ít nhất 1-2 tuần hoặc cho đến khi bác sĩ cho phép.
Việc thực hiện đầy đủ những khuyến cáo trên cùng với trao đổi ngay với bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ tái cận và an tâm hơn trong xuốt quá trình hồi phục sau mổ Lasik.
Câu hỏi thường gặp (FAQs) về Lasik
Trước khi phẫu thuật Lasik nhiều người lo lắng về nguy cơ tái cận, thời gian hồi phục, chi phí và độ an toàn của phương pháp. Giải đáp rõ các thắc mắc này giúp người bệnh hiểu đúng, yên tâm hơn và phối hợp tốt với bác sĩ trong điều trị và chăm sóc mắt sau mổ.
Tái cận sau mổ Lasik có hiếm gặp không?
Tái cận sau mổ Lasik được ghi nhận với tỷ lệ tương đối thấp so với tổng số ca phẫu thuật và phần lớn trường hợp vẫn giữ được thị lực cải thiện ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên vì mắt vẫn tiếp tục chịu tác động của tuổi tác, môi trường và cường độ làm việc nên khả năng thay đổi khúc xạ nhẹ theo thời gian là điều có thể xảy ra, đặc biệt ở người có độ cận cao ban đầu hoặc chăm sóc mắt chưa đúng.
Nguyên nhân chính gây tái cận sau mổ Lasik là gì?
Nguyên nhân tái cận sau mổ Lasik thường liên quan đến việc còn tồ ndư một phần độ cận, phẫu thuật khi độ khúc xạ chưa ổn định, thay đổi khúc xạ do thuỷ tinh thể theo thời gian hoặc đặc điểm giải phẫu mắt không thật sự phù hợp. Ngoài ra lựa chọn phương pháp phẫu thuật chưa tối ưu và thói quen sử dụng mắt quá tải sau mổ cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ tái cận ở một số trường hợp.
Phẫu thuật Lasik hết bao nhiêu tiền
Chi phí phẫu thuật Lasik không cố định mà thay đổi theo công nghệ áp dụng (Lasik truyền thống, Femto Lasik, ReLEx SMILE…), hệ thống trang thiết bị, kinh nghiệm bác sĩ và gói dịch vụ được lựa chọn. Người bệnh nên tham khảo bảng giá tại các bệnh viện mắt uy tín và trao đổi kỹ với bác sĩ về ưu nhược điểm, chi phí của từng phương pháp để chọn được giải pháp phù hợp với tình trạng mắt và khả năng tài chính.
Mổ cận Lasik xong bao lâu nhìn rõ?
Phần lớn bệnh nhân nhận thấy thị lực cải thiện rõ rệt ngay trong ngày đầu hoặc sau khoảng 24-48 giờ sau phẫu thuật, dù giai đoạn này mắt vẫn có thể hơi mờ hoặc chói nhẹ. Sau đó thị lực thường tiếp tục ổn định dần trong vài tuần đến vài tháng tiếp theo, tuỳ thuộc vào cơ địa mỗi người. độ tật khúc xạ ban đầu và mức độ tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc mắt sau mổ.
Lời kết
Phẫu thuật Lasik là một phương án điều trị tật khúc xạ hiện đại, giúp nhiều người cải thiện thị lực nhanh chóng và giảm đáng kể sự phụ thuộc vào kính gọng hoặc kính áp tròng khi được chỉ định đúng. Tuy nhiên đây vẫn là một can thiệp ngoại khoa lên giác mạc, vì vậy người bệnh cần được khám sàng lọc kỹ. Hiểu rõ ưu nhược điểm, chi phí, nguy cơ tái cận và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn chăm sóc mắt để tối ưu hiệu quả và bảo vệ thị lực lâu dài. Đừng quên theo dõi tin tức về các phương pháp mới và hướng dẫn cách chăm sóc mắt khoa học mỗi ngày để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh cho cả gia đình nhé.
