Mí mắt giật liên tục, co giật mí hay tình trạng mắt phải giật liên tục, mắt trái giật liên tục là hiện tượng mà nhiều người gặp phải nhưng thường xem nhẹ. Không ít trường hợp chỉ nghĩ đơn giản là do mệt mỏi nhất thời, mà không lường trước đây có thể là dấu hiệu cảnh báo mắt hoặc hệ thần kinh đang gặp vấn đề. Vậy nguyên nhân gây giật mí mắt là gì, có những dạng co giật nào và khi nào cần điều trị?
Nguyên nhân gây nên mí mắt giật liên tục
Hiện nay rất nhiều người tìm kiếm nguyên nhân dẫn đến tình trạng mí mắt giật liên tục vì lo lắng không biết mình có đang mắc bệnh về mắt hay thần kinh không. Sau đây là các nguyên nhân thường gặp:
Nguyên nhân mí mắt giật liên tục do thiếu ngủ
Một giấc ngủ đầy đủ giúp cơ thể tái tạo năng lượng, hệ thần kinh được nghỉ ngơi, đôi mắt hồi phục sau một ngày làm việc. Khi bạn thường xuyên mất ngủ, ngủ muộn hoặc ngủ không đủ thời gian, cơ thể suy giảm sức đề kháng, hệ thần kinh trung ương hoạt động trong trạng thái căng thẳng.
Các cơ quanh mắt vốn hoạt động liên tục sẽ dễ mỏi, nhạy cảm hơn và phản ứng bằng những cơn co giật mí mắt lặp đi lặp lại. Nếu thiếu ngủ kéo dài, hiện tượng mí mắt giật liên tục rất dễ xuất hiện, kèm theo mỏi mắt, khô mắt và suy giảm tập trung.

Nguyên nhân mí mắt giật do uống nhiều cà phê
Cà phê và các đồ uống chứa caffeine là lựa chọn quen thuộc giúp nhiều người tỉnh táo, tập trung hơn khi làm việc. Tuy nhiên khi lạm dụng quá mức, caffeine sẽ kích thích mạnh hệ thần kinh làm nhịp tim tăng, cơ bắp trở nên nhạy cảm, dễ co thắt.
Trong đó những nhóm cơ nhỏ như cơ mí mắt bị ảnh hưởng rõ rệt, dẫn đến tình trạng mí mắt giật liên tục, nháy mắt không kiểm soát. Nếu bạn thường xuyên uống nhiều cà phê, trà đặc, nước tăng lực mà hay gặp hiện tượng co giật mí, rất có thể đây là một trong những nguyên nhân chính.

Nguyên nhân mí mắt giật liên tục do phẫu thuật thẩm mỹ
Các thủ thuật thẩm mỹ vùng mắt như nhấn mí, cắt mí, tiêm filler, botox được thực hiện ngày càng phổ biến. Trong quá trình này nếu thao tác can thiệp vào mô quanh mắt không chuẩn hoặc cơ địa nhạy cảm, dây thần kinh vùng mí có thể bị kích thích hoặc tổn thương nhẹ.
Sau phẫu thuật tình trạng sưng nề, viêm, căng mô cũng có thể làm cơ và dây thần kinh phản ứng, gây co giật mí mắt. Ngoài ra việc khâu mí, chỉnh hình mí không đúng kỹ thuật, không cân hai bên có thể làm cơ hoạt động bất thường, tạo ra các cơn co giật khó chịu.

Nguyên nhân mí mắt giật liên tục do bệnh lý
Bênh cạnh các yếu tố lối sống, một số bệnh lý cũng có thể là nguyên nhân gây co giật mí mắt. Các bệnh về mắt như viêm bờ mi, viêm kết mạc, khô mắt, dị ứng khiến bề mặt nhãn cầu bị kích ứng làm người bệnh chớp mắt nhiều, căng cơ mí xuất hiện hiện tượng giật mí.
Mắt nhạy cảm với môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi, gió, ánh sáng mạnh cũng dễ phản ứng bằng cách co giật nhẹ. Ngoài ra một số thuốc tác động lên hệ thần kinh hoặc cơ (thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị bệnh mạn tính,...) có thể gây tác dụng phụ là co giật cơ mặt, trong đó có mí mắt.

Các loại tình trạng co giật mí mắt phổ biến
Không phải mọi trường hợp co giật mí mắt đều giống nhau, việc phân biệt từng loại giúp bạn hiểu rõ mức độ nghiêm trọng và hướng xử lý phù hợp. Sau đây là các dạng tình trạng co giật mí mắt thường gặp từ nhẹ đến nặng.
Co giật mí mắt Myokymia
Myokymia là dạng nhẹ nhất thường gặp ở người khoẻ mạnh nhưng đang mệt mỏi hoặc căng thẳng. Mí mắt giật lắc nhẹ rung trong vài giây đến vài phút, có thể lặp lại nhiều lần trong ngày hoặc kéo dài vài giờ, một ngày rồi tự hết.
Nguyên nhân chủ yếu là căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ, khô mắt, mỏi mắt, uống nhiều caffeine, làm việc trước màn hình máy tính, điện thoại trong thời gian dài. Myokymia không gây đau, không làm giảm thị lực và thường không cần điều trị đặc hiệu.

Co giật xung quanh mắt lành tính (BEB)
Co giật cơ xung quanh mắt lành tính (BEB - Benign Essential Blepharospasm) là tình trạng nặng hơn, khi các cơ quanh mắt co thắt liên tục. Người bệnh có cảm giác mí bị giật mạnh, đôi khi mí khép lại hoàn toàn, khó mở mắt bình thường.
Biểu hiện không chỉ ở mí mà còn có thể kéo theo lông mày và các cơ mắt xung quanh. Co giật thường ảnh hưởng cả hai mắt, có xu hướng nặng dần nếu không được chuẩn đoán và điều trị, gây khó khăn cho việc lái xe, đọc sách, làm việc, sinh hoạt hằng ngày.

Co giật do cơ nửa mặt (Hemifacial)
Co giật cơ nửa mặt là dạng co giật mí mắt nghiêm trọng hơn, khi cơn co giật không chỉ nằm ở mí mà còn lan sang một bên mặt. Người bệnh thấy mí khép lại hoặc giật liên tục, đồng thời các cơ ở má, khoé miệng, vùng cằm cùng bên cũng co giật theo từng cơn.
Nguyên nhân thường liên quan đến dây thần kinh mặt bị kích thích, chèn ép hoặc tổn thương (do mạch máu, khối u, tổn thương não,…). Tình trạng này không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn có thể là dấu hiệu của bệnh lý thần kinh cần được kiểm tra sớm.

Bị co giật mí mắt có gây nguy hiểm không?
Đa phần các trường hợp bị co giật mí mắt là lành tính, không gây nguy hiểm đến tính mạng và không làm tổn thương vĩnh viễn đến cấu trúc mắt. Người bệnh thường chỉ cảm thấy khó chịu, mất tập trung, đôi khi lo lắng vì cảm giác mí nhảy liên tục. Các cơn co giật nhẹ, không đau, không đỏ mắt, không mờ mắt, không lan sang vùng mặt khác và giảm dần khi nghỉ ngơi, giảm stress thường không cần lo lắng quá mức.
Khi mí mắt giật liên tục nhiều ngày không hết, tần suất tăng dần, co giật mạnh, lan sang má, miệng, nửa mặt kèm theo đau đầu, giảm thị lực, sụp mí, nhìn mờ. Đây có thể là dấu hiệu của rối loạn thần kinh hoặc bệnh lý hệ thần kinh trung ương. Trong những trường hợp này việc thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc thần kinh là rất quan trọng để xác định nguyên nhân và xử lý kịp thời.

Biến chứng có thể xảy ra với người gặp tình trạng mí mắt giật giật
Dù hiếm nhưng biến chứng vẫn có thể xảy ra với những người bị mí mắt giật giật do rối loạn thần kinh hoặc bệnh lý hệ thần kinh trung ương. Khi các dây thần kinh mặt bị tổn thương, người bệnh có thể bị liệt dây thần kinh mặt, khiến một bên mặt xệ xuống, khó nhắm mắt, khó cười, khó biểu lộ cảm xúc. Loạn trương lực cơ làm cơ co thắt không tự chủ, một phần cơ có thể bị biến dạng, tạo nên các động tác hoặc tư thế bất thường.
Đa xơ cứng là bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh trung ương có thể khiến người bệnh gặp vấn đề về nhận thức, vận động, phối hợp động tác, đôi khi kèm co giật cơ mắt. Loạn trương lực cơ cổ khiến cổ co giật bất ngờ, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt. Hội chứng Tourette là một dạng bệnh giật ở cơ thể, với các “tics” vận động và âm thanh lặp lại, có thể xuất hiện ở vùng mặt. Bệnh Parkinson làm run tay chân, cứng cơ, rối loạn thăng bằng và ngôn ngữ, đôi khi kèm các cơn giật nhẹ ở cơ mặt, trong đó có mí mắt.

Chuẩn đoán tình trạng bị giật mí mắt
Thông thường hiện tượng giật mí mắt nhẹ có thể hết sau vài giờ, vài ngày khi người bệnh thay đổi thói quen sinh hoạt và để mắt nghỉ ngơi. Tuy nhiên khi tình trạng mí mắt giật liên tục, xuất hiện thường xuyên đặc biệt kèm theo các triệu chứng bất thường ở mí mắt và khuôn mặt, việc thăm khám chuyên khoa là rất cần thiết.
Để chuẩn đoán, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ hỏi kỹ về thời gian xuất hiện, tần suất, bên mắt bị giật, yếu tố làm tăng hoặc giảm triệu chứng, thói quen ngủ nghỉ, dùng cà phê, sử dụng thiết bị điện tử. Sau đó bác sĩ khám lâm sàng vùng mắt và mặt, kiểm tra mí trên, mí dưới, cơ quanh mắt, đánh giá xem co giật co lan ra nửa mặt hay không.
Các thiết bị chuyên dụng có thể được dùng để kiểm tra bề mặt mắt, phim nước mắt, bờ mi, giác mạc, kết mạc. Nếu nghi ngờ bệnh lý thần kinh, bác sĩ có thể phối hợp với chuyên khoa thần kinh, chỉ định thêm chụp MRI, CT hoặc các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân sâu xa.

Phương pháp điều trị tình trạng co giật mí mắt
Hầu hết các cơn co thắt mí mắt sẽ tự biến mất mà không cần điều trị trong vòng vài ngày, nếu người bệnh biết điều chỉnh lối sống. Một vài biện pháp an toàn nhưng hiệu quả gồm:
- Nghỉ ngơi nhiều hơn, ngủ đủ giấc, giảm lượng caffeine, hạn chế rượu bia, thuốc lá, giảm thời gian sử dụng máy tính, điện thoại. Dùng nước mắt nhân tạo nếu mắt khô, massage nhẹ quanh mắt và thực hành các kỹ thuật thư giãn để giảm căng thẳng.
- Nếu hiện tượng co giật mắt gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hoặc có liên quan đến các rối loạn khác, bác sĩ có thể xem xét các phương pháp điều trị chuyên sâu hơn. Tiêm độc tố botulinum vào cơ mí mắt là một lựa chọn thường được sử dụng cho các trường hợp co giật mạnh, kéo dài giúp làm yếu tạm thời cơ đang co bóp từ đó giảm co giật trong vài tháng.
- Một số loại thuốc tác động lên hệ thần kinh có thể được chỉ định để hỗ trợ kiểm soát co giật, nhưng không áp dụng cho mọi trường hợp và luôn cần bác sĩ theo dõi.
- Với các trường hợp nặng không đáp ứng điều trị nội khoa, phẫu thuật cắt bỏ một phần cơ và dây thần kinh mí mắt có thể được cân nhắc để chấm dứt co giật.
- Nếu nguyên nhân co giật liên quan đến bệnh lý nền như Perkinson hoặc rối loạn thần kinh khác, điều trị bệnh nền là yếu tố quan trọng nhất.

Cách phòng ngừa tình trạng bị giật mí mắt
Để phòng ngừa tình trạng mí mắt giật liên tục, bạn nên kết hợp chăm sóc mắt và điều chỉnh lối sống.
- Một chế độ ăn cân bằng, bổ sung magie thông qua các thực phẩm như bí đỏ, khoai tây, củ cải, rau xanh, các loại hạt,… giúp hỗ trợ hoạt động bình thường của cơ và dây thần kinh. Bạn có thể sử dụng 6 thực phẩm tốt cho mắt để giúp tăng cường sức khoẻ thị lực.
- Đeo kính mát hoặc kính chống chói khi ra ngoài giúp bảo vệ mắt khỏi bụi bặm, ánh sáng, gió và các tác nhân gây kích ứng.
- Ngủ đủ giấc, hạn chế dùng thiết bị điện tử quá lâu, đặc biệt trước giờ ngủ giúp mắt được thu giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
- Không lạm dụng chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê vì chúng có thể kích thích hệ thần kinh và làm tăng nguy cơ co giật mí mắt cũng như nhiều vấn đề sức khoẻ khác.
- Tập yoga, thiền, các bài tập thư giãn và vận động nhẹ giúp giảm căng thẳng toàn thân từ đó giảm áp lực lên hệ thần kinh, hỗ trợ phòng ngừa hiện tượng mí mắt giật.

Câu hỏi thường gặp mí mắt giật liên tục
Mí mắt giật liên tục nhiều ngày không hết, có nguy hiểm không?
Mí mắt giật thoáng qua, tự hết sau một vài ngày thường không nguy hiểm. Tuy nhiên nếu tình trạng kéo dài nhiều ngày không giảm, cường độ mạnh hoặc kèm theo các dấu hiệu như đau mắt, đỏ mắt, mờ mắt, co giật lan sang vùng mặt khác, bạn nên đi khám sớm để loại trừ các bệnh lý về mắt và thần kinh.
Mí mắt trên giật liên tục nhiều ngày có sao không?
Mí trên giật liên tục nhiều ngày có thể do mỏi mắt, thiếu ngủ, stress, khô mắt hoặc dùng quá nhiều caffeine. Tuy nhiên nếu đã điều chỉnh lối sống mà vẫn không cải thiện hoặc kèm theo khó mở mắt, sụp mí, co giật cơ mặt, bạn cần được bác sĩ kiểm tra để xác định có phải co giật cơ quanh mắt lành tính (BEB) hay rối loạn thần kinh nào khác.
Mí mắt giật liên tục là điềm báo gì?
Theo quan niệm dân gian, mí mắt giật liên tục đôi khi được xem là điềm báo may mắn hoặc xui xẻo tuỳ bên mắt và thời điểm. Tuy vậy y học hiện đại nhìn nhận đây chủ yếu là phản ứng của cơ và dây thần kinh trước các tác nhân như mệt mỏi, thiếu ngủ, stress, kích ứng, thiếu vi chất hoặc bệnh lý.
Nháy mắt liên tục có phải dấu hiệu stress?
Nháy mắt, mí mắt giật liên tục là một trong những biểu hiện khá điển hình của stress, đặc biệt ở người làm việc áp lực, ngủ ít, lo lắng kéo dài. Khi cơ thể căng thẳng, hệ thần kinh dễ hưng phấn, các cơ nhỏ quanh mắt trở nên nhạy cảm, dễ co giật. Vì vậy nếu mí mắt giật đi kèm mất ngủ, đau đầu. khó tập trung, cáu gắt, rất có thể stress là yếu tố chính và bạn nên ưu tiên nghỉ ngơi, thư giãn, điều chỉnh nhịp sống cân bằng hơn.
- Tin tức liên quan: Mắt trái giật ở nam & nữ: Điềm báo theo giờ + góc nhìn y khoa
- Tin tức liên quan: Mắt phải giật: Giải mã điềm báo theo giờ & góc nhìn y khoa
Lời kết
Mí mắt giật liên tục là hiện tượng thường gặp, đa số lành tính và có thể cải thiện nhờ nghỉ ngơi, điều chỉnh lối sống, chăm sóc mắt và hạn chế các yếu tố kích thích. Tuy nhiên không nên xem nhẹ tình trạng kéo dài, nặng dần hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường ở mắt và vùng mặt. Hiểu rõ nguyên nhân, nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động thăm khám khi cần chính là cách tốt nhất để bạn bảo vệ sức khoẻ đôi mắt và hệ thần kinh của mình.