Mẹo chữa mắt bị cộm là điều nhiều người tìm kiếm khi xuất hiện cảm giác khó chịu như có bụi hoặc dị vật trong mắt, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày. Trước khi áp dụng mẹo chữa trị, bạn nên hiểu rõ nguyên nhân khiến mắt bị cộm để chọn đúng cách xử lý, tránh làm tình trạng nặng hơn. Cùng Mắt Việt khám phá những giải pháp đơn giản, hiệu quả giúp đôi mắt nhanh chóng dễ chịu trở lại.
1. Top 7 mẹo chữa mắt bị cộm tại nhà an toàn
Khi mắt xuất hiện cảm giác cộm như có bụi, cát hoặc lông mi mắc kẹt, nhiều người thường phản xạ dụi mắt ngay lập tức. Tuy nhiên, tác hại không ngờ đằng sau thói quen dụi mắt có thể khiến giác mạc bị trầy xước. Dưới đây là những mẹo chữa mắt bị cộm đơn giản, dễ thực hiện tại nhà.
1.1. Chớp mắt nhanh và liên tục để đẩy dị vật ra ngoài
Khi cảm giác cộm mới xuất hiện và chưa kèm theo đau nhức dữ dội, bạn có thể thử chớp mắt nhanh và liên tục trong khoảng mười đến hai mươi giây. Động tác này giúp kích thích tuyến lệ hoạt động mạnh hơn, tăng tiết nước mắt tự nhiên để cuốn trôi bụi nhỏ, cát mịn hoặc lông mi rơi vào mắt.
Trong lúc thực hiện, hãy giữ bình tĩnh, nhìn xuống dưới và hạn chế dùng tay chạm vào vùng mắt. Nếu sau vài lần chớp mà cảm giác cộm giảm dần, bạn có thể tiếp tục nghỉ ngơi để mắt ổn định lại. Ngược lại, nếu còn khó chịu kéo dài, nên kết hợp rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước sạch để tăng hiệu quả.
1.2. Kéo mí mắt trên phủ mí mắt dưới xử lý dị vật nhỏ
Đây là mẹo chữa mắt bị cộm khá phổ biến khi nghi ngờ dị vật nhỏ đang mắc ở mặt trong mí trên. Bạn dùng tay sạch nhẹ nhàng kéo mí mắt trên xuống phủ lên mí dưới, sau đó chớp mắt vài lần để lông mi ở mí dưới hoạt động như chiếc chổi mềm, quét dị vật ra khỏi bề mặt giác mạc.
Thao tác nên được thực hiện trước gương và với lực vừa phải để tránh gây tổn thương thêm cho mắt. Nếu cảm thấy đau nhói, chảy nước mắt liên tục hoặc nhìn mờ sau khi thử cách này, bạn nên dừng lại ngay và cân nhắc đi khám chuyên khoa mắt để kiểm tra kỹ hơn tình trạng cộm bên trong mắt.
1.3. Rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý
Khi chớp mắt không mang lại hiệu quả như mong muốn, rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý là bước tiếp theo nên thực hiện. Dòng nước nhẹ nhàng sẽ giúp cuốn trôi bụi bẩn, dị vật li ti và làm dịu bề mặt mắt đang bị kích ứng, từ đó giảm đáng kể cảm giác cộm xốn khó chịu.
Bạn nên nghiêng đầu sang một bên, mở nhẹ mi mắt và rửa nước chảy từ góc trong ra phía ngoài để tránh đưa dị vật ngược trở lại vô trong mắt. Không sử dụng nước quá mạnh hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh vì điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và khiến mắt tổn thương nặng hơn.
1.4. Dùng thêm nước nhỏ mắt nhân tạo nếu bị khô mắt
Trong nhiều trường hợp, cảm giác cộm không phải do dị vật mà xuất phát từ tình trạng khô mắt khi làm việc lâu với máy tính hoặc ngồi phòng điều hòa liên tục. Lúc này, nước mắt nhân tạo sẽ hỗ trợ bổ sung độ ẩm cho bề mặt nhãn cầu, giảm ma sát giữa mí mắt và giác mạc mỗi khi chớp.
Bạn nên chọn loại nước nhỏ mắt không chứa chất bảo quản nếu sử dụng nhiều lần trong ngày để hạn chế kích ứng. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có thành phần kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, vì có thể che lấp triệu chứng và gây biến chứng không mong muốn.
1.5. Chườm hoặc đắp khăn ấm giúp vùng thư giãn mắt
Chườm ấm là một trong những mẹo chữa mắt bị cộm hữu ích khi nguyên nhân liên quan đến mỏi mắt hoặc căng thẳng kéo dài. Nhiệt độ ấm vừa phải giúp thư giãn cơ quanh mắt, cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ tuyến dầu ở bờ mi hoạt động tốt hơn, từ đó giảm cảm giác khô rát và cộm nhẹ.
Bạn chỉ cần dùng khăn sạch nhúng nước ấm vừa phải, vắt ráo rồi đắp nhẹ lên mắt đang nhắm trong khoảng năm đến mười phút để giúp thư giãn cơ quanh mắt và làm dịu cảm giác cộm. Lưu ý không dùng khăn quá nóng hoặc khăn bẩn, cũ vì vùng da quanh mắt rất nhạy cảm dễ bị kích ứng.
1.6. Cho mắt nghỉ ngơi, hạn chế nhìn màn hình điện tử
Tập trung nhìn màn hình điện thoại, máy tính hoặc tivi lâu khiến tần suất chớp mắt giảm rõ rệt so với bình thường. Khi số lần chớp mắt ít đi, lớp nước mắt tự nhiên không được phân bố đều, dễ bốc hơi nhanh và làm bề mặt giác mạc trở nên khô rát, từ đó xuất hiện cảm giác cộm khó chịu.
Bạn có thể áp dụng quy tắc 20-20-20, tức là cứ 20 phút làm việc hãy nhìn ra xa khoảng 20 giây ở khoảng cách 20 feet để mắt được thư giãn. Bên cạnh đó, nên điều chỉnh độ sáng màn hình vừa phải, tránh quá chói hoặc quá tối, đồng thời giữ khoảng cách ngồi hợp lý để giảm áp lực điều tiết.
1.7. Ngưng đeo kính áp tròng và trang điểm vùng mắt
Nếu đang sử dụng kính áp tròng khi mắt xuất hiện cảm giác cộm, bạn nên tháo ra càng sớm càng tốt để tránh ma sát liên tục lên bề mặt giác mạc đang nhạy cảm. Tiếp tục đeo kính trong lúc này làm tăng khó chịu có thể khiến dị vật kẹt sâu hơn hoặc làm tình trạng khô mắt trở nên nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, hãy tạm ngưng trang điểm vùng mắt cho đến khi cảm giác khó chịu biến mất hoàn toàn và mắt phục hồi ổn định. Các sản phẩm như mascara, eyeliner hoặc dung dịch tẩy trang có thể chứa thành phần dễ gây kích ứng, làm chậm quá trình hồi phục và khiến mắt dễ tái phát cảm giác cộm.
2. Top 3 việc KHÔNG nên làm khi mắt bị cộm
Khi áp dụng các mẹo chữa mắt bị cộm tại nhà, nhiều người vì quá khó chịu nên xử lý theo phản xạ, vô tình khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Dưới đây là ba sai lầm phổ biến bạn tuyệt đối nên tránh để bảo vệ giác mạc và hạn chế biến chứng không mong muốn.
2.1. Không dùng tay dụi mắt mạnh
Khi mắt bị cộm, phản xạ quen thuộc của nhiều người là đưa tay lên dụi thật mạnh để mong cảm giác khó chịu biến mất nhanh chóng. Tuy nhiên, hành động này có thể khiến dị vật đang mắc trong mắt cọ xát trực tiếp vào giác mạc, làm tăng nguy cơ trầy xước, đau rát và tổn thương bề mặt nhãn cầu.
Bên cạnh đó, bàn tay hằng ngày tiếp xúc với nhiều bề mặt khác nhau nên tiềm ẩn rất nhiều vi khuẩn. Nếu dụi mắt khi tay chưa được rửa sạch, bạn vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, làm tăng nguy cơ viêm kết mạc hoặc nhiễm trùng, khiến tình trạng cộm kéo dài và khó điều trị hơn.
2.2. Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt
Không ít người có thói quen sử dụng thuốc nhỏ mắt sẵn có trong nhà mỗi khi cảm thấy khô, rát hoặc cộm nhẹ. Tuy nhiên, mỗi loại thuốc có thành phần và chỉ định riêng, đặc biệt những sản phẩm chứa kháng sinh hoặc corticoid có thể làm giảm triệu chứng tạm thời nhưng che lấp nguyên nhân thực sự bên trong.
Tự ý dùng thuốc khi chưa được thăm khám có thể khiến quá trình chẩn đoán sau này gặp khó khăn nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng. Ngoài ra, lạm dụng thuốc nhỏ mắt trong thời gian dài còn có thể gây khô mắt mạn tính, kích ứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến cấu trúc của giác mạc.
2.3. Không dùng vật nhọn lấy dị vật
Khi nghi ngờ có dị vật trong mắt, một số người cố gắng dùng tăm, đầu nhíp, móng tay hoặc vật nhọn để lấy ra ngay lập tức. Đây là hành động rất nguy hiểm vì chỉ cần một cử động lệch nhẹ cũng có thể gây trầy xước giác mạc, thậm chí làm tổn thương sâu hơn đến các cấu trúc bên trong mắt.
Trong trường hợp dị vật bám chặt hoặc gây đau nhức nhiều, bạn không nên tiếp tục cố gắng xử lý bằng các dụng cụ thô sơ tại nhà. Thay vào đó, hãy rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý và đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và loại bỏ dị vật an toàn.
3. Cách để phòng tránh mắt bị cộm tái diễn
Sau khi đã áp dụng các mẹo chữa mắt bị cộm và tình trạng khó chịu thuyên giảm, điều quan trọng tiếp theo là chủ động phòng ngừa để tránh tái diễn. Thay đổi một vài thói quen sinh hoạt hằng ngày có thể giúp bảo vệ giác mạc tốt hơn, giảm nguy cơ khô mắt, kích ứng và hạn chế cảm giác cộm quay trở lại.
- Giữ vệ sinh tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt hoặc đeo kính áp tròng.
- Đeo kính bảo hộ khi ra đường, làm việc ở môi trường nhiều bụi và gió.
- Hạn chế dụi mắt, đặc biệt khi không xác định rõ nguyên nhân gây cộm.
- Dùng quy tắc 20-20-20 khi sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài.
- Uống đủ nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho cơ thể và mắt.
- Sử dụng nước nhỏ mắt nhân tạo khi làm việc trong phòng điều hòa lâu.
- Thay và vệ sinh kính áp tròng đúng thời hạn, sử dụng đúng hướng dẫn.
Chủ động chăm sóc sứa khỏe đôi mắt mỗi ngày giúp hạn chế tình trạng cộm tái diễn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về mắt trong tương lai. Nếu cảm giác cộm xuất hiện thường xuyên dù đã phòng ngừa kỹ, bạn nên đi khám chuyên khoa để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ và áp dụng đúng mẹo chữa mắt bị cộm đảm bảo an toàn tại nhà. Đừng quên theo dõi chuyên mục tin tức để cập nhật thêm kiến thức hữu ích và các cách chăm sóc mắt khoa học, giúp bảo vệ đôi mắt luôn sáng khỏe mỗi ngày.
