Dụi mắt bị sưng tròng trắng là tình trạng khá thường gặp khi bạn vô thức chà xát mắt quá mạnh hoặc khi mắt đang bị dị ứng, viêm nhiễm nên dễ kích ứng hơn bình thường. Không chỉ gây cộm rát, khó chịu, bị sưng tròng trắng nếu bỏ qua hoặc xử lý sai cách còn có thể làm phù kết mạc nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng khác cho bề mặt nhãn cầu. Vậy phải làm gì khi dụi mắt bị sưng tròng trắng và đâu là cách chăm sóc an toàn tại nhà? Hãy cùng Mắt Việt tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé.
Biểu hiện mắt bị sưng tròng trắng
Khi dụi mắt bị sưng tròng trắng bạn có thể thấy vùng lòng trắng mắt nổi gồ lên, nhìn giống như có lớp màng hoặc “bọng nước” trong suốt phủ trên bề mặt. Một số người cảm nhận rõ cảm giác cộm như có dị vật, rát nhẹ, dễ chảy nước mắt, kèm đỏ mắt và có thể hơi phù mí. Trong trường hợp phù kết mạc rõ, dụi mắt bị sưng tròng trắng khiến mắt khó nhắm mở thoải mái, cảm giác “vướng” khi chớp mắt, đôi khi làm người bệnh hoảng sợ vì tròng trắng sưng phồng bất thường.
Tại sao dụi mắt bị sưng tròng trắng

Dụi mắy sưng tròng trắng là lớp màng mỏng bao phủ lòng trắng mắt và mặt trong mí bị sưng phồng lên. Khi dụi mắt do tác động quá mạnh, lực ma sát sẽ kích ứng hoặc làm tổn thương kết mạc khiến mạch máu giãn nở và dịch thoát ra mô xung quanh, gây sưng tấy rõ. Sau đây là một số nguyên nhân thường gặp khiến tròng trắng bị sưng khi dụi mắt:
- Tác động trực tiếp lên kết mạc: Hành động bị sưng tròng trắng đặc biệt khi dụi mạnh hoặc lặp đi lặp lại, tạo lực cơ học trực tiếp lên kết mạc, tương tự như khi bạn gãi mạnh trên da làm vùng da đó sưng đỏ, nóng rát.
- Giải phóng histamine do dị ứng: Nhiều người dụi mắt bị sưng tròng trắng vì mắt ngứa do dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông thú, mỹ phẩm,... Khi tiếp xúc dị nguyên, cơ thể giải phóng histamine làm mạch máu nhỏ ở kết mạc giãn ra, tăng tính thấm và gây phù nề, càng dụi càng làm sưng nặng hơn.
- Tổn thương nhẹ và phản ứng viêm: Dụi mắt bị sưng tròng trắng có thể tạo ra các vết xây xát nhỏ trên bề mặt kết mạc, kích hoạt phản ứng viêm nhẹ với hiện tượng sưng, đỏ nhằm bảo vệ và phục hồi mô tổn thương.
- Đẩy dị vật vào sâu hơn hoặc làm lan rộng tổn thương: Khi trong mắt có bụi, hạt nhỏ hoặc đang nhiễm trùng nhẹ, việc tiếp tục dụi mắt sưng tròng trắng sẽ làm dị vật cọ xát mạnh hơn hoặc bị đẩy sâu vào, đồng thời khiến vi khuẩn, virus lan rộng hơn trên bề mặt mắt.
Dụi mắt bị sưng tròng trắng có sao không?
Hành động dụi mắt thường không gây ra hậu quả ngay lập tức nên dễ khiến chúng ta chủ quan, nhưng thực tế tiềm ẩn rủi ro cho sức khoẻ mắt. Cụ thể việc dụi mắt bị sưng tròng trắng và các tác hại đi kèm có thể bao gồm:
- Nhiễm trùng mắt và tăng khó chịu: Dụi mắt là con đường đưa vi khuẩn, virus từ tay vào mắt, đặc biệt nguy hiểm khi tay bẩn, làm mắt dễ ngứa, đỏ, khó chịu và tăng nguy cơ viêm nhiễm.
- Xước giác mạc và biến chứng: Dụi mạnh nhất là khi đang đeo kính áp tròng hoặc có dị vật, có thể gây xước giác mạc, dẫn đến đau nhức, chảy nước mắt, sợ sáng, đỏ mắt thậm chí xuất huyết dưới kết mạc và bầm quanh mắt.
- Tăng áp lực lên mắt: Thói quen dụi mắt mạnh làm thay đổi tạm thời áp lực trong nhãn cầu, về lâu dài có thể ảnh hưởng xấu đến dây thần kinh thị giác, làm nặng thêm một số vấn đề như tăng nhãn áp hoặc tăng tật khúc xạ.
- Làm nặng thêm các bệnh lý mắt sẵn có: Ở người đang bị khô mắt, viêm kết mạc, viêm bờ mi hoặc dị ứng mắt, dụi mắt có thể khiến tình trạng viêm lan rộng, phù kết mạc rõ hơn và làm dụi mắt bị sưng tròng trắng xuất hiện thường xuyên.
Cách xử lý và giảm sưng nhanh chóng tại nhà

Khi vừa dụi mắt bị sưng tròng trắng, bạn nên dừng ngay động tác dụi để tránh làm tổn thương thêm bề mặt nhãn cầu và làm phù kết mạc nặng hơn. Để hỗ trợ giảm khó chịu bạn có thể:
- Nhắm mắt nhẹ, dùng khăn sạch thấm nước mát hoặc túi chườm lạnh bọc khăn mỏng, áp nhẹ lên vùng mắt 5-10 phút để giúp co mạnh, giảm sưng và dịu cảm giác nóng rát sau khi bị sưng tròng trắng.
- Nếu nghi ngờ có bụi hoặc dị vật nhỏ gây ngứa khiến bạn phải dụi mắt bị sưng tròng trắng. Hãy rửa mắt bằng nước muối sinh lý 0,9%, tránh dụi mạnh vì sẽ làm dị vật cọ xát sâu hơn vào bề mặt mắt.
- Trường hợp ngứa do dị ứng khiến bạn liên tục dụi mắt bị sưng tròng trắng, nên nhỏ nước mắt nhân tạo, dùng thuốc chống dị ứng theo chỉ định bác sĩ và tránh phấn hoa, bụi, lông thú hoặc các tác nhân nghi ngờ khác.
Nếu sau 24-48 giờ dụi mắt bị sưng tròng trắng vẫn không giảm hoặc kèm đau, đỏ nhiều, nhìn mờ. Bạn cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Cách để hạn chế thói quen dụi mắt
Để tránh tình trạng dụi mắt bị sưng tròng trắng tái diễn, bạn nên thay đổi thói quen phản xạ, tập trung xử lý đúng nguyên nhân gây ngứa, cộm mắt ngay từ đầu. Khi thấy mắt khó chịu thay vì lập tức dụi mắt, hãy ưu tiên các cách an toàn hơn và siết chặt vệ sinh cá nhân:
- Khi ngứa hoặc cộm nên chớp mắt nhẹ liên tục, rửa mắt bằng nước muối sinh lý hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo để loại bỏ bụi bẩn, làm dịu bề mặt mắt thay cho việc dụi mắt bị sưng tròng trắng.
- Giữ tay luôn sạch, hạn chế tối đa việc đưa tay lên mắt, nhất là khi đang ở môi trường nhiều khói bụi. Vì dụi mắt bằng tay bẩn, dễ làm vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.
- Nếu đeo kính áp tròng cần đeo đúng thời gian khuyến cáo, vệ sinh lens đúng cách, không đeo quá lâu hoặc qua đêm. Bởi kích ứng do kính áp tròng khiến mắt ngứa và bạn dễ bị sưng tròng trắng hơn.
- Chủ động khám và điều trị các bệnh lý nền như dị ứng mắt, khô mắt, viêm bờ mi,...sẽ giúp làm giảm cảm giác ngứa, cộm qua đó hạn chế dần thói quen dụi mắt bị sưng tròng trắng về lâu dài.
Lời kết
Qua những chia sẻ trên từ tin tức Mắt Việt, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về dụi mắt bị sưng tròng trắng và các xử lý an toàn. Tình trạng này cần được chăm sóc đúng cách để hạn chế phù kết mạc, viêm nhiễm và các biến chứng không mong muốn. Kết hợp điều trị đúng hướng dẫn y khoa với các thói quen như giữ tay sạch, bảo vệ mắt khỏi khói bụi và hạn chế dụi mắt là cách chăm sóc mắt khoẻ mạnh, ít khó chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.