Nhiều người cho rằng dụi mắt nhẹ sẽ giúp mắt dễ chịu hơn, nhưng thức tế mắt bị ngứa càng dụi thì càng ngứa, đỏ và rát nhiều hơn. Tình trạng càng dụi mắt càng ngứa không chỉ gây khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ trầy xước bề mặt mắt, viêm và nhiễm trùng, thậm chí khiến các bệnh mắt sẵn có trở nên nặng hơn. Để hiểu rõ vì sao mắt bị ngứa càng dụi càng ngứa và cách chăm sóc đúng, hãy cùng Mắt Việt tìm hiểu ngay nhé.
Dụi mắt bị ngứa có sao không?
Về cơ bản cảm giác ngứa khiến bạn có phản xạ dụi, nhưng càng dụi mắt càng ngứa vì ma sát và lực ấn lên bề mặt mắt kích thích thêm các thụ thể cảm giác. Một vài lần chạm nhẹ có thể không gây hại nhiều, nhưng nếu mắt ngứa càng dụi càng ngứa lặp lại thường xuyên.
Giác mạc và kết mạc có nguy cơ bị xây xát, phù nề, thậm chí làm nặng thêm viêm kết mạc dị ứng, khô mắt hoặc giác mạc hình chóp. Ngoài ra khi tay bẩn, mỗi lần mắt bị ngứa càng dụi sẽ còn kéo theo vi khuẩn, bụi bẩn vào mắt dễ dẫn tới viêm nhiễm.
Nguyên nhân càng dụi mắt càng ngứa
Tình trạng càng dụi mắt càng ngứa thường không phải ngẫu nhiên, mà liên quan liên đến nhiều cơ chế khác nhau:
- Dị ứng và giải phóng histamine: Khi tiếp xúc dị nguyên (phấn hoa, bụi nhà, lông thú, mỹ phẫm,...) cơ thể giải phóng histamine làm ngứa, đỏ mắt. Nếu mắt bị ngứa càng dụi mô quanh mắt càng bị kích thích, histamine càng tiết nhiều hơn nên ngứa và sưng càng tăng.
- Khô mắt, mỏi mắt: Bề mặt mắt thiếu nước mắt, phim nước mắt không ổn định khiến cảm giác cộm, rát, viêm bờ mi. Khi có viêm, niêm mạc đã nhạy cảm nếu mắt bị ngứa càng dụi viêm có thể lan rộng, tăng đỏ, phù nề và tiết ghèn.
- Kích ứng cơ học, hoá học: Bụi, gió, khói thước, nước hồ bơi hoặc dùng kính áp tròng lâu làm mắt kích ứng khiến ngứa mắt càng dụi càng ngứa, cộm nhiều hơn do dị vật hoặc lens cọ sát nhiều lần.
- Cơ chế thần kinh cảm giác: Càng dụi mắt càng ngứa vì lực ấn và ma sát kích hoạt thêm các dây thần kinh càm giác ở bề mặt mắt. Làm tín hiệu ngứa truyền về não nhiều hơn, tạo vòng xoắn “ngứa, dụi, càng ngứa, càng muốn dụi”.
Cách khắc phục tình trạng càng dụi mắt càng ngứa
Để thoát khỏi vòng lặp mắt bị ngứa càng dụi càng ngứa, cần vừa giảm ngứa tại chỗ, vừa loại bỏ nguyên nhân và thay đổi thói quen:
- Ngừng dụi mắt, thay bằng cách làm dịu an toàn: Khi cảm thấy ngứa mắt càng dụi càng ngứa hãy cố gắng dừng tay, chớp mắt nhẹ, dùng khăn sạch thấm nước mát chườm lên mắt vài phút để giảm khó chịu.
- Rửa mắt và bổ sung nước mắt: Khi mắt bị ngứa càng dụi càng ngứa nên rửa mắt bằng nước muối sinh lý 0,9% hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo để trôi bớt bụi, dị nguyên trên bề mặt mắt đồng thời làm dịu cảm giác rát, khô.
- Tránh tác nhân gây dị ứng, kích ứng: Nếu bạn nhận thấy càng dụi mắt càng ngứa sau khi tiếp xúc phấn hoa, lông thú, mỹ phẩm hay khói bụi. Hãy hạn chế tiếp xúc, mang kính bảo hộ, giảm dùng mỹ phẩm quanh mắt và vệ sinh chăn gối định kỳ.
- Điều trị bệnh nền: Ở người có viêm kết mạc dị ứng, khô mắt mạn tính, viêm bờ mi,... tình trạng mắt bị ngứa càng dụi sẽ khó kiểm soat nếu không điều trị nền. Cần khám chuyên khoa để được kê thuốc nhỏ chống dị ứng, chống viêm hoặc hỗ trợ phim nước mắt theo đúng phác đồ.
- Giữ tay sạch và thói quen tốt: Rửa tay thường xuyên, tránh đưa tay lên mắt, đặc biệt khi đang ở ngoài đường hoặc môi trường ô nhiễm. Điều này giúp giảm đáng kể nguy cơ mắt bị ngứa càng dụi do vi khuẩn, bụi bẩn.
- Khi nào cần đi khám: Nếu càng dụi mắt càng ngứa kèm đỏ nhiều, sưng mí, chảy ghèn, nhìn mờ, đau rát dữ dội hoặc ngứa kéo dài nhiều ngày không giảm, bạn nên đi khám sớm để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Lời kết
Hy vọng qua bài viết của Mắt Việt, bạn đã “bỏ túi” được tin tức và cách xử lý ngứa mắt an toàn và hiệu quả hơn. Hiện tượng càng dụi mắt càng ngứa là dấu hiệu cho thấy bề mặt mắt đang bị kích thích, dị ứng hoặc viêm. Vì vậy không nên xem nhẹ và càng không nên cố dụi thêm để “giảm ngứa” trong chốc lát. Thay vì duy trì thói quen khiến mắt bị ngứa càng dụi, hãy ưu tiên các biện pháp làm dịu mắt đúng cách. Tránh tác nhân gây kích ứng và đi khám khi có dấu hiệu bất thường, từ đó bảo vệ thị lực tốt hơn về lâu dài. Đửng quên theo dõi Mắt Việt để biết thêm các cách chăm sóc mắt khoa học, hiệu quả và an toàn nhé!
